Soru : Evini, barkını ve tarlasını satmadan, hanımı ve çocuklarıyla birlikte göç ederek başka bir şehri vatan edinen kişinin, önceki vatanı hala asli vatan  mıdır?

Bir de evini barkını satmış olsa durumu ne olur?

Cevap : Bir yerin vatan-i asli veya vatan-i ikamet olmasında en önemli faktör hiç kuşkusuz niyyettir. Bu yüzden asli vatanından göç eden kişinin, geriye bıraktığı ev, bark ve tarla emsali gayr-i menkulün o yerin vatan-i asli olarak kalmasında veya kalmamasında etkisi niyyete bağlıdır. Şayet kişi, evini barkını satmadığı halde terk ettiği bu diyara bir daha dönmeyeceği, yaşamayacağı şeklinde bir niyyet taşıyarak göç etmişse o yer onun asli vatanı olmaktan çıkmıştır. Zira kişinin bir yerde mülkü olması orasının vatanı olma anlamını taşımaz. Mümkündür ki orada hiç yaşamayı kastetmediği halde arsayı yatırım amaçlı saklayıp daha sonra satmayı düşünebilir. 

Fakat evini-barkını, tarlasını satan kişiler genellikle bu şekilde terk ettikleri yere bir daha dönüp yaşamayı kastetmezler. Bu yüzden bu şekilde yaşadığı diyarı terk edenler günün birinde oraya ziyaret amaçlı dönecek olsalar orası onlar için vatan-i asli olmayacaktır. Buna rağmen geçim sıkıntısı gibi bir nedenden ötürü bir müddet gurbette çalıştıktan sonra tekrar köyüne dönme niyyetiyle evini barkını satıp köyünden uzaklaşan kişi için o köy hala vatan-i aslidir.

Bu konuda daha geniş bir malumat ve kaynaklar için sitemizdeki  Sefer Hükümleri İle İlgili Vatan Kavramı  başlıklı makalemize bakabilirsiniz. Ve’s-selâm.  

Emin Ali YÜKSEL