Soru: Ev sahibi olmada büyük kolaylıklar sağlayan Xxxx isimli ev satın alma şirketinden ev almak caizmidir ?
Bazıları bu sistem ile ev almaya cevaz verir iken, bazıları vermiyor. İki tarafında neye göre fetva verdiklerini ve hangi fetvanın ne sebeple doğru olduğunu izah edebilirmisiniz.

بسم الله الرحمن الرحيم

Öncelikle ev alacak kişi ne kadarlık bir ev almak istediğini belirler.
(Ör: 80.000 YTL)

* Daha sonra kaç ay taksit yapılacağını belirtir.
( 60 aydan 120 aya kadar)

* Taksit sayısı, aynı zamanda o grupta kaç kişi olduğunu belirtir.
( 60 ay taksit = 60 kişilik grup)

* Her ay gruptaki kişilerin ödediği taksit bir ev parası eder.

* Bu sistemde ev almak için, evin toplam değeri üzerinden %10 peşinat + organizasyon ücreti ödenir.

* Peşinat + Organizasyon ücretinin ödenmesiyle sisteme giriş yapılmış olunur.

Buradaki açıklamalara göre ortada mevcut olan bir ev üzerine bir satış gerçekleşmeyip, bilakis aralarında fiyatını tespit ettikleri, sıfatlarının hiç bilinmediği madum (mevcut olmayan) bir malın satışı yapılmaktadır. Bu durumda bu akit dört mezhep kurallarına görede bâtıldır. Dinen hiçbir geçerliliği yoktur. Ayrıca, eğer firma ev satıyorsa aldığı organizasyon ücreti de anlamsızdır. Kişi kendi sattığı maldan nasıl organizasyon ücreti alır. Yok eğer satmıyor da iştirakçilerden para toplayıp, her ay birine ev parası veriyorsa bu durumda her ay iştirakçilerden belli miktarlarda şartlı borçlanma yapıp, sonra iştirakçilerden birine her ay topladığını borç olarak vermiş oluyor. Aslında sistem tam anlamıyla bir para borçlanma sistemi oluyor. Tabii bu durumda organizasyon parası da verdiği borcun üzerine fazlalık talebi olduğu için açık faiz olur.

 Her ay havuzda toplanan bir ev parasıyla noter huzurunda yapılan sıra tespiti sonucu bir kişiye ev alınır. Tıpkı halk arasında yapılan altın günü gibi

Tahmin ediyorum ki, bu sistemi halk arasındaki altın günü caiz olduğu varsıyımıyla oluşturdular. Halbuki ulemanın bu konuda ihtilafı söz konusu olup, fıkıh kuralları bunun caiz olmamasını gerektirir. Çünkü bu açıkça şartlı borçlanmadır. Bu ise haramdır. Şayet caiz diyenleri taklit ettiklerini varsayarsak, bu seferde organizasyon parası yine sorun çıkarır. Çünkü yapılan altın günlerinde organizasyon ücreti olarak kimsenin kimseye herhangi bir ödeme zorunluluğu yoktur.

Bu sistemde ilk ay evini alan kişiler kiradan kurtulup kendi evlerine geçtikleri için kendinden sonra alacak gruptaki diğer kişilere bir miktar kira yardımı yapar. Çünkü evini ilk alan kişi gruptaki diğer kişilerin parasıyla ev almıştır ve henüz onlar kirada oturmaktadır.

İlk alanlar evin değeri üzerinden ödedikleri kira yardımıyla bir miktar fazla ödeme yapar. Sırasını bekleyenler ise kira yardımı aldıkları için evin değeri üzerinden daha az ödeme yapar.

Buradan anlaşılan; Kurrası erken çıkan iştirakçinin, borçlanılan paranın üzerine bir de diğer katılımcılara kira desteği olarak belli bir miktarı ödeme zorunluluğunun olmasıdır. Geride de söylediğimiz gibi şayet ortada belli bir satılan ev olsa idi ödenilecek bu miktarı evin bedeli üzerine ekleyerek bir cevaz bulunabilirdi. Ancak ortada ev olmayınca yapılan akit bir karz (borçlanma) akti olur. Tabii bu durumda da ödenen bu miktar ancak faiz olacaktır.

Bunlar benim ilk etapta gözüme çarpan olumsuzluklardır.Bu kadarı bile, bu sistemin İslam fıkhına uygun olmadığını söylemek için yeterlidir. O nedenle daha derinleştirmeye gerek yoktur. Bizim Müslüman kardeşlerimize tavsiyemiz bu tür sistemlere katılmamalarıdır.

Allah en doğruyu bilendir.

 Abdullah HİÇDÖNMEZ