Soru: S.A. Hocam ben kuran kursundayken hocam bütün arkadaşlarıma bardak hediye etmişti, bana kalmadığı içinde hocam bana 5 lira vermişti ve bir bardak alırsın demişti.. Ben bu paranın tamamıyla bardakmı almam lazım, yada bi kısmıyla alıp diğer kısmını harcayabilirmiyim? Birde hocam bazen bir işimiz oluyor, kendimiz emanet aldığımız şeyi başkasına verip emanetin sahibine gönderıyoruz yani başkasının eliyle gonderiyoruz bu sakıncalımıdır? Kendi aldığımız şeyi kendimizmi götürmek zorundayız? burada eşyanın değerli yada değersiz oluşuyla ilgili fıkhi bir mesele söz konusumudur?

Cevap:

1. soruda beş lirayı verip kendine bir bardak al demesi beş liranın tamamı senindir anlamına gelmez. Dolayısıyla fazla miktarı iade etmesi gerekir.

2. soruda emaneti başkasıyla yollamak, mal sahibi illa sen getir yoksa kalsın demedikçe caiz olur. Fıkıh kitapları kişi emaneti kendi malına nasıl muamele ediyor ise yani onu nasıl koruyorsa o şekil muamele etmekle mükelleftir diyor. Bu durumda emanet bırakılan mal kendisinin olsa ve bir yere götürülmesi gerekseydi şayet onu başkasına vererek götürülmesine razı olmayıp sadece kendi götürüyor ise emanet aldığı malada aynı muameleyi yapmalı ve kendi götürmelidir.Aksi takdirde yolda mala bir şey olsa ödmek zorunda kalır.

Abdullah HİÇDÖNMEZ